ใครคิดจะมาเที่ยวที่วัดจันทบุรี รับรองได้ว่า จะได้เห็นภาพจิตรกรรมฝาพนัง ที่ผมเชื่อว่า ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ คงจะประทับใจในฝีมือ และรายละเอียดเล็กๆน้อยๆที่ซ่อนอยู่ก็ ช่วยให้เราพบ และเห็น ความเป็นไปของยุคสมัยได้

จากประวัติศาสตร์ เมืองสระบุรี (จังหวัดสระบุรี) นั้น เมื่อก่อนคือนานมาแล้วตั้งแต่สมัย พระเจ้าตากสินประมาณ ปี 2314 เมืองสระบุรี นั้นเป็นที่รวมของคนลาว ฝากฝั่งหนึ่งของจังหวัด ติดกันหลายอำเภอ เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ ของชาวลาว ที่เขามาอาศัยอยู่ โดยที่ทางพระเจ้าตาก จัดพื้นที่ไว้ให้

จากชื่อวัดจันทร์ เราจึงทราบว่า ชุมชนและคนที่นี่เมื่อในอดีตนั้น เป็นชาวลาวเวียงจันทร์ มาอาศัยอยู่ ชมุชนแทบนี้จึงมชื่อวัดต่างๆ บ่งบอกลักษณะชุมชนอยู่อาศัยคอยบอกเรา

วัดจันทร์ เป็นสถาปัตยกรรมสมัยอยุธยาตอนปลาย จากที่เราได้เยี่ยมชม สภาพโดยรอบดูเก่ามากทีเดียว แม้ว่าจะถูกสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่3 ตัวอาคารดูชำรุดมาก พนังกำแพง บางส่วนแตกร้าว

แต่เมื่อเราเดินผ่านประตูอุโบสถเข้าไป เราก็จะพบกับภาพเขียนสีที่อยู่รอบด้าน บอกเล่าเรื่องราวความเป็นอยู่ในสมัยนั้น ที่มีลวดลายสวยงามมาก ที่เดียว ภาพเขียนเหล่านี้ เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้นักประวัติศาสตร์ ประเมินได้ว่า มีคนที่อาศัยอยู่ที่นี่หลายกลุ่ม ทั้งคนลาว คนไทยวน ซึ่งเราจะเห็นจากการแต่งตัวของพวกเขา ที่มีเอกลักษณ์แตกต่างกันไป

มีพระประทานยังคงตั้งอยู่ภายใน แต่มิได้ใช้ประโยชน์ใดๆ ในกิจกรรมศาสนาอีกแล้ว ตัวอุโบสถเองตั้งอยู่คู่กับอุโบสถหลังใหม่ของวัด และโรงเรียนประถมศึกษาภายในวัดด้วย

ถ้าออกมาดูภายนอก เราจะเห็นการตบแต่งภายนอก โดยเฉพาะบริเวณหน้าจั่ว ของพระอุโบสถ ประดับตบแต่งด้วยภาชนะ ถวย ชาม เครื่องเคลือบสวยงาม บางชั้นหายไปบ้างเข้าใจว่ามีผู้คิดขโมยไป และบริเวณโดยรอบก็จะรกไปบ้าง แต่ไม่ทำให้ความประทับใจน้อยลงแน่ แต่ดิบๆแบบนี้ ผมว่าคุณก็อาจจะชอบก็ได้นะ

ข้อมูล วัดจันทบุรี

ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลเมืองเก่า อำเภอเสาไห้ ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 10 กิโลเมตร มีโบราณสถานที่สำคัญคือ พระอุโบสถลักษณะรูปแบบสถาปัตยกรรมก่ออิฐถือปูน หลังคาจั่วไม่มีช่อฟ้าใบระกา หน้าบันลายปูนปั้นประดับเครื่องถ้วย เป็นสถาปัตยกรรมที่สร้างขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 3 ภาพจิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถเป็นภาพพุทธประวัติและเทพชุมชน มีลักษณะสวยงามเป็นผลงานช่างฝีมือชั้นสูง รูปแบบศิลปกรรมอยู่ในสมัยเดียวกันกับตัวอุโบสถ

ปัจจุบันตัวพระอุโบสถชำรุดมาก หลังคารั่ว ผนังแตกร้างเป็นแนวยาว ไม่สามารถใช้เป็นที่ประกอบศาสนกิจได้แล้ว ขึ้นทะเบียนประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 100 ตอนที่ 167 วันที่ 18 ตุลาคม 2526

ขอบคุณ : การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เอื้อเฟื้อการเดินทาง และข้อมูล